Szofia Onyina hanti lektor mesélt az iszkaszentgyörgyieknek HU|KHAN|UDM|FI|EST|RU|EN

HU: Utam Iszkaszentgyörgyre

Nemrégen, húsvét előtt, én egy kicsi és csodálatos faluban voltam Iszkaszentgyörgyön, ahol az észak-nyugati hantikról meséltem. Székesfehérváron, ahova a vonatom érkezett, az állomáson találkoztunk a az iszkaszentgyörgyi polgármesterrel. Ő megmutatta a csodálatos falut. Láttam körben a gyönyörű szép tájat. Egy nagyon sima és egyenes úton jöttünk, amelyen régen a királyok jártak. Ebben a faluban van egy nagyon szép, régi palota.

Még ott találtam egy helyet, amely hasonlít az én távoli hazámra. Nevezetesen, egy helyre, 20 km-re Hanti-Manszijszktól, ahol az Irtis talalkozik az Obbal. Pontosan olyan az a hely. A faluban találkoztam még csodálatos, lenyűgöző emberekkel. Először meséltem a hantik életéről, a hagyományokról és a kultúráról. Aztán sok más kérdést kaptam, pl. a hanti esküvőről, a medve fesztiválról és más ünnepségekről. Nagyon érdeklődő emberek élnek Iszkaszentgyörgyön.

Melepődve tapasztaltam, hogy a hanti kultura, a hanti nyelv érdekes az iszkaszentgyörgyi emberek számára.

Köszönöm a polgármester úr meghívását. És köszönetet mondok mindenkinek, akik eljöttek erre a találkozásra.

Kívanok Önöknek és nekünk hantiknak is meg sok ilyen szép együttlétet!

Szofia Onyina, a budapesti Eötvös Loránd Tudományegyetem hanti lektora


ХанИскансентдьёрдь воша тата ванан ма йахсом. Щи хорпи йам вош улмал! Па щи хорпи ям хойатат щита ултэл. Щи вошн ма, Онина София, еша хантэт элты потарсом. Щи  мохэт щикем такан хулатсат па щи арат  шек умща иньщассат. Лыйэл шек умащ ус ханты ясанг элты хулты, ханты улопса элты, ханты еманг хатлат элты элты, пупи йак элты па па  молтэт элты хулты уйатты па оша пайатты мосас. Хун мунг, хантэт, хул веллув, вой веллув, хун мунг рых вощлув, там йисн мунг мунг верлув, хоты уллув, камн хоятн хащман уллув. Щит нэш па умащ ултал! Иса улопсайэв лыйел умащ ултал!

Ешак искасентдьорди мохеэт нынан ун пумащипа! Нын ун вош куща хуйана па меишопах ун пумащипа! Тумтак улататы па йеллы муйкем вератлаты па урататы! Таланг ёш, таланг кур!

София Онина


Удм: 24-тӥ южтолэзе Венгриысь Искасентдьёрдь фин-угор лулчеберет шоркаре Софья Онина ханты тодосчи вуылӥз. Софья Владимировна тунсыко мадиз ханты калыклэн улэм-вылэмез сярысь. Обско-угорской  хантыос, мансиос сямен ик мадьяръёслэн выжыоссы луо. Соос али ке но вашкала дыръя кадь уло нюлэскын, чумын, пужей возё. Куд-ог семьяослэн 400-лэсь ятыр пужейёссы вань. Таӵе трос пужей возё уйпал хантыос: соос котькуд тулыс пужейёссэс улляса Урал гурезез выжо. Шундыжужан пал хантыос одиг интыын уло. Соос понна семьялы 20 пала пужей  тырмыт. Ханты нылкышноос трос ужало, вазь султо, сиён пӧрало, коркаез чаклало. Тунсыко потӥз сюан йылолзы. Нылаш доры курасьёс лыкто ке, со яке соглаш луэ, яке пумит кариське, кылзэ лыдэ басьто ик. Соглаш ке, нылашез нуо 1 толэзь ӵоже вуоно картэзлэн семьяяз улыны. Егитъёс тупало ке, соку ини сюан шудыны луэ. Но нырысь нылаш дораз бертэ, аслыз пирдан дася. Толэсь-кык ортчыса, ваньмыз вуремын-лачамын ке, пияшлэн семьяез сюанэн лыктэ ини. Нош нылпи ваё ханты кышноос нюлэскын. Нылпи возьмась нылкышно берпуметӥ арняозь ужа, огшоры коркась ужъёссэ быдэсъя. Дыр вуэ ке, солы палэнынгес нимаз чум пукто. Отын со огназ улэ – вордсконо пиналызлы котыр дася. Дораз одӥг гинэ мурт ветлыны быгатэ – выжыысьтызы кудӥз ке кышномурт. Со ик юрттэ пичилы югыт дуннез адӟыны. Сыӵе дыръя куное вань родняос вуо, адями вордскон – со бадӟым праздник уго. Нош мар луоз, нылпи висьыны усиз ке? Эмъюрт туж кыдёкын ук. Ми, хантыос, ум висиське, шуиз Софья но пальпотӥз.


FI: Matkani Iszkaszentgyörgyiin

Vähän aikaa sitten, ennen pääsiäistä, kävin pienessä ja ihmeellisessä kylässä, Iszkaszentgyörgyissä, jossa puhuin hanteista. Székesfehérvárissa, johon junani saapui, tapasin asemalla Iszkaszentgyörgyin pormestarin. Hän näytti minulle tätä ihmeellistä kylää. Näin kauniin paseman. Tulimme tasaista ja suoraa tietä, jota pitkin kuninkaat ovat ennen kulkeneet. Tässä kylässä on kaunis, vanha palatsi.

Sielläkin löysin paikan, joka muistuttaa kaukaista kotiani. Nimittäin yhtä paikka 20 km Hanti-Mansijskista, jossa Irtiš-joki kohtaa Obin kanssa. Paikka oli juuri sellainen. Kylässä tapaasin vielä ihmeellisiä ihmisiä. Ensin kerroin hantien elämästä, perinteistä ja kulttuurista. Sitten sain paljon muita kysymyksiä, esim. hantien häistä, karhufestivaalista ja muista juhlapyhistä.  Iszkaszentgyörgyissä asuu hyvin kiinnostuneita ihmisiä.

Koin yllätyksekseni, että hantien kulttuuri ja hantin kieli on iszkaszentgyörgyiläisille kiinnostavaa.

Kiitos pormestarille kutsusta! Ja kiitos kaikille, jotka tulivat tähän tapaamiseen.

Toivon Teille ja hanteille paljon vastaavia yhdessäolon hetkiä!

Sofia Onjina, ELTE-yliopiston hantin lehtori


EST: Minu teekond Iszkaszentgyörgysse!

Mitte just väga kaua, peale lihavõtteid, viibisin ma ilusas väikeseks külas, Iszkaszentgyörgy´s, kus ma vestlesin Põhja-Lääne handide teemal. Esmalt kohtusin ma Iszkaszentgyörgy vallavanemaga Szekesfehervar´i rongijaamas, kuhu rong mu viis. Me läksime otse seda teed, mida mööda vanal ajal kuningad olid reisinud. Selles külas on hämmastavalt ilus vana loss.

Ühtlasi leidsin ma ka koha, mis oli väga sarnane minu kodukohale kaugel-kaugel. Konkreetselt 20 kilomeetrit Hantõ-Mansiisk, kus Irtõš jõgi kohtub Ob jõega. Koht näeb välja täpselt samasugune nagu see. Külas kohtusin ma imeliste inimestega. Esimeseks ma rääksisin meie küla elust, traditsioonidest ja handi inimeste kultuurist.  Seejärel esitasid inimesed mulle küsimusi handide pulmade, karufestivali ja muude ürituste kohta. Iszkaszentgyörgy inimesed on väga uudisimulikud. Ma olin väga üllatunud, kui huvitatud on inimesed handi keele ja kultuuri vastu. Suured tänud vallavanemale, kes mu kutsus ja tänan kõiki inimesi, kes üritusel osalesid.

Ma soovin teile kõikide handide nimel imeilusaid hetki ja õnnestumisi!


Рус: 24 марта в Искасентдьёрдь с лекцией о ханты культуре приезжала Софья Онина, лингвист из Ханты-Мансийска. Как отозвалась Софья, Искасентдьёрдь показался  ей очень приветливым местом, также гостью очаровал замок Амаде-Байзат-Паппенхайм и природный ландшафт, который напомнил ей родные края. Софья угостила собравшихся на выступление конфетами и сладостями: ханты никогда не приходят в гости без подарка. Интересно, что ханты традиционно едят лишь оленину, рыбу, ягоды – то, что встречается в лесу. У них нет хлеба, привычного для венгров. Конечно, такой кочевой образ жизни ведет лишь малая доля хантов – многие из них живут в городах. Песни хантов – импровизации: поют о том, что видят. На празднике по случаю охоты на медведя мужчины ханты непрерывно поют до 3-х суток – 600 и больше песен.


EN: My journey to Iszkaszentgyörgy

Not so long ago, before the Easter period, I was in a small and beautiful village, Iszkaszentgyörgy where I talked about the North-Western Khanty people. I met the mayor of Iszkaszentgyörgy in Székesfehérvár at the train station, where my train arrived. He showed me around in the wonderful village, I saw all the beautiful houses. We went across a straight road on which kings were traveling in the old times. In this village there is an astonishing, old palace.

I also found a place which was very similar to my homeland far-far away. Concretely to a place 20 kilomteres far from Khanty-Mansiysk where the Irtis meets the Ob river. This place looks just like the same. In the village I also met amazing, great people. At first I was talking about the life, traditions and culture of Khanty people. Then I got several different questions about the Khanty wedding, the bear festival and other celebrations. Citizens of Iszkaszentgyörgy are very curious ones.

I was surprised by the curiosity of these people about the Khanty culture and language.

Thanks to the mayor for the invitation. And thanks for everyone who came to this special event.

I wish you and all of us, Khanty people such nice moments and gatherings!

Sofia Onina, Khanty lektor of University ELTE, Budapest

DSCF0939

Út Iszkaszentgyörgyre

DSCF1022

DSC03570DSC03571DSC03584

DSC03586

Ajándék az előadónak

DSCF1001

Szofia Onyina az Amadé-Bajzáth-Pappenheim kastélynál

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s